مروارید به عنوان یکی از سنگهای گرانقیمت و فوق العاده زیبا در تاریخ شناخته می شود، سنگی زیبا که از دل صدف به وجود می آید و به خاطر درخشندگی و زیبایی محسور کننده اش قرن هاست که به عنوان یکی از بهترین و خاص ترین سنگها برای جواهرات استفاده می شود. اما چگونه مروارید کشف شد یا بهتر بگوییم اولین مروارید در چه زمانی و کجا کشف شد، با جواهر لوکس همراه باشید تا با گذری در زمان به اولین نقطه کشف مروارید برسیم.
راستش را بخواهید هنوز هم مشخص نشده است که اولین مروارید در کجا کشف شد و مورد ستایش قوم و یا قبلیه ای که آنرا پیدا کرده است قرار گرفته، اما به طور حتم این را می توانیم بگوییم که این سنگ زینتی در شرق یا مشرق زمین برای اولین بار دیده شده و مورد توجه مردمان آن زمان قرار گرفته است. یکی از محتمل ترین داستانها اینست که این سنگ نه تنها توجه فرهنگ و مذهب آن منطقه را برانگیخته که پادشاهان در کاخ ها و معابد خود از این سنگ به طور محسوس استفاده می کرده اند.

مروارید متعلقات مرتبط با سلطنت مانند تخت شاهی، تاج، تاج پادشاهی، کلاه پرها (دسته ی پر سفید مرغ ماهیخوار که در قدیم برای زینت کلاه و مو به کار می رفت) و تابلو فرش ها را می آراست و این جدا از مواردی بود که به عنوان جواهر استفاده می شدند؛ مانند گردنبند های چند رشته ای، دستبندها، انگشترها، گوشواره و غیره. مروارید نماد خلوص، حرمت و کمال شد و نماینده ارزش های انسانی بالاتر مانند فضیلت و عشق، عقل، دانش، عدالت و معنویت گردید.
سوابق تاریخی باستانی هیچ اشاره ای به این ندارند که مروارید در جای دیگری بجز از شرق به دست آمده باشد، تا دوران ژولیوس سزار (Julius Caesar ) و زمانی که ارتش رومی ها (Roman) به بریتانیا (Britain) حمله کرد تا کنترل منابع مروارید آب شیرین کشور را- به ویژه در اسکاتلند (Scotland) که مروارید در آن به وفور در دسترس بود – به دست بگیرد. گفته شده است که در آن زمان مرواریدها همراه با طلا، ارز روم را پشتیبانی می کردند؛ به غیر از تقاضای اعضای طبقه اشراف که آنها را در زیور آلات خود استفاده می کردند. استفاده باستانی مروارید در شرق همراه با این واقعیت است که کهن ترین منابع مروارید جهان، خلیج فارس (Persian Gulf )، دریای سرخ (Red Sea) و خلیج منار (Gulf of Mannar )، همه در شرق واقع شده بودند که تایید می کند که شرق منطقه ای بود که مروارید برای اولین بار در آن کشف و ستایش شد.

با این حال نکاتی وجود دارد که نشان از پیدا شدن اولین مروارید در شرق حکایت دارد :
1) شواهد تاریخی و باستان شناسی از استفاده باستانی مروارید در شرق، که با فرهنگ و مذهب آنها پیوند خورده است.
2)این واقعیت که مورخان باستان تنها شرق را به عنوان منبع مروارید ذکر کرده اند.
3)این حقیقت که بیشتر منابع قدیمی مروارید در جهان، از قبیل خلیج فارس (Persian Gulf)، دریای سرخ (Red Sea) و خلیج منار (Gulf of Mannar)، همه در شرق واقع شده اند.
4)این واقعیت که اینها همان مناطقی بودند که برخی از اولین تمدن های بشری در آنها آغاز شده بود؛ مانند بین النهرین (Mesopotamia)، مهد تمدن بشر و تمدن مصر باستان.
5)برخی از اولین شواهد باستان شناسی از استفاده مروارید در این منطقه کشف شده اند، از جمله شواهدی از دفن مردم با یک مروارید سوراخ شده در دست راستشان که از منطقه خلیج فارس از زیر خاک درآورده شدند و تصور می شود بیش از 6 هزار سال (4 هزار سال قبل از میلاد مسیح) قدمت دارند.
6)قدیمی ترین ارجاع به مرواریدها از چین می آید و البته از شرق، در یکی از قدیمی ترین کتاب هایی که از چین نشات گرفته است.
مروارید در ایران
رضا طاهری در کتاب از مرواید تا نفت به شرح کارنامه اقتصادی مروارید در خلیچ فارس میپردازد؛ و فروش بالای مروارید را بیانگر اهمیت مروارید در زندگی ساحل نشینان خلیجفارس میداند. با گزارهای دیگر میتوان گفت: مروارید درگذشته نقش استراتژیکینفت را درخلیج فارس بهعهده داشته است. تاریخ مروارید و صید مروارید نوشته نشده است اما از دوران هخامنشیان مروارید صید میشده است. درنوشتهها و ادبیات ایرانی هزارساله اخیر شاعران و نویسندگان ایرانی بسیار به صید مروارید اشاره شدهاست. استخری در قرن چهارم در کتاب مسالک الممالک بیان میکند که مرواریدها را از سواحل خلیج فارس به داخل کشور میب ردند و مروارید خلیج فارس بی همتا است. ابوعبدالله ادریسی در نزهه المشتاق که در قرن ششم نوشتهشدهاست به شرح روش سنتی صید مروارید در خلیج فارس میپردازد: «در این خلیج همه مکانهای غواصی وجود دارد، مکانهای غواصی سیصد مکان مورد توجه است که همه آنها معروف و مشهورند.» و ابوعبدالله ادریسی در همان کتاب ذکر میکند: «غواصی در سرزمین ایران نوعی صنعت است که آموخته میشود و در آموزش آن پول فراوانی خرج میگردد؛ و آن به اینگونهاست که آنها خارج کردن نفس از گوش را تمرین میکنند و میآموزند تا جایی که یک مرد در آغاز یادگیریاش دچارگوش درد میشود و از گوشهایش مادهای جاری میشده و پس از آن معالجهکرده و آن را از درد و ملامت تبری میبخشند. گرانترین غواص کسی است که بیش از همه در زیر آب بماند.» در حال حاضر تنها در جزیره لاوان به میزان محدود صید مروارید انجام میگیرد.